Guterres’ten COP31’de ülkelere iklim adaleti çağrısı

BM Genel Sekreteri António Guterres, Antalya’daki COP31 Liderler Zirvesi’nde yeni bir İklim Adaleti Anlaşması önerdi. Gelişmiş ülkelerin emisyonlarını daha hızlı azaltmasını ve 2035’e kadar yıllık en az 300 milyar dolarlık iklim finansmanının sağlanmasına öncülük etmesini istedi.

Led Neon

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamındaki Liderler Zirvesi, Antalya’da başladı. Açılışta konuşan BM Genel Sekreteri António Guterres, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a ev sahipliği için teşekkür etti.

Guterres, küresel emisyonların 2025’te rekor düzeye ulaştığını ve sıcaklık rekorlarının kırılmaya devam ettiğini söyledi. İklim felaketlerinin dünya genelinde insanların yaşamlarını, geçim kaynaklarını ve ekonomileri sarstığına dikkat çekti.

“Tüm ülkeler üzerine düşen görevi yerine getirmeli”

İklim adaletini gelecek on yılın en önemli sınavı olarak nitelendiren Guterres, ekonomilerini dönüştürmeleri beklenen ülkelere finansman ve teknoloji sağlanması gerektiğini vurguladı. Çin dışındaki yükselen ve gelişmekte olan ekonomilerin dünya nüfusunun yaklaşık üçte ikisine ev sahipliği yaptığını ve küresel temiz enerji yatırımlarının beşte birinden azını aldığını belirtti.

Guterres’in önerdiği İklim Adaleti Anlaşması dört başlığa dayanıyor: fosil yakıtlardan adil geçiş, iklim etkilerine karşı toplumların korunması, erişilebilir finansman ve uluslararası iş birliği. Guterres, gelişmiş ülkelerin finansman ve teknoloji taahhütlerini yerine getirmesini, yükselen ekonomilerin de yenilenebilir enerjiye geçişi hızlandırmasını istedi.

Küresel emisyonlar yılda yaklaşık yüzde 6 azalmalı

Paris Anlaşması’ndaki 1,5 derece hedefini hatırlatan Guterres, bu eşiğin aşılmasının kaçınılmaz hâle geldiğini, ülkelerin alacağı önlemlerle aşımın büyüklüğünün ve süresinin sınırlandırılabileceğini söyledi.

Guterres, küresel emisyonların her yıl yaklaşık yüzde 6 azalması gerektiğini, mevcut ulusal planların en iyi ihtimalle bu hızın üçte birini sağlayabildiğini belirtti. Planların tamamı uygulansa bile yüzyıl sonunda küresel sıcaklık artışının 2,5 derecenin üzerine çıkabileceği uyarısında bulundu.

Yenilenebilir enerji kapasitesi 2035’e kadar üç katına çıkmalı

BM Çevre Programı’nın Emisyon Açığı Raporu’na işaret eden Guterres, küresel yenilenebilir elektrik kapasitesinin 2035’e kadar 2025 düzeyinin en az üç katına çıkarılması gerektiğini söyledi. Aynı dönemde karbon yakalama teknolojisi uygulanmayan kömür santrallerinden elektrik üretiminin en az yüzde 75 azaltılması çağrısında bulundu.

Guterres, bu santrallerden elektrik üretiminin 2040’a kadar büyük ölçüde sona erdirilmesini, petrol ve doğal gaz kullanımının da yaklaşık üçte bir oranında azaltılmasını istedi. Geçiş planlarında işçilerin ve etkilenen toplulukların korunması gerektiğini vurguladı.

İklim finansmanında 300 milyar ve 1,3 trilyon dolarlık hedefler

Guterres, gelişmiş ülkelerin 2035’e kadar yıllık en az 300 milyar dolarlık iklim finansmanının sağlanmasına öncülük etmesini istedi. İklim değişikliğine uyum için ayrılan finansmanın aynı tarihe kadar en az üç katına çıkarılması çağrısı yaptı. Kamu ve özel kaynaklardan gelişmekte olan ülkelere sağlanması hedeflenen yıllık 1,3 trilyon doların da fiilen bu ülkelere ulaşması gerektiğini belirtti.

Çok taraflı kalkınma bankalarının, Bakü’de 2030 için açıkladıkları yıllık 120 milyar dolarlık finansman düzeyinin üzerine çıkmasını isteyen Guterres, Yeşil İklim Fonu ile Kayıp ve Hasara Müdahale Fonu’na ek kaynak aktarılması gerektiğini söyledi. Sel, kuraklık ve deniz seviyesindeki yükselişe karşı erken uyarı sistemlerinin herkese ulaşması çağrısında bulundu.

Büyük Haber | www.buyukhaber.com